कोल्हापूर : गेल्या काही महिन्यांपासून राज्यभर चर्चेत असलेल्या शक्तिपीठ महामार्ग प्रकल्पाविरोधातील आंदोलनाने आता राजकीय समीकरणांनाही कलाटणी देण्यास सुरुवात केली आहे. विशेषतः कोल्हापूर जिल्ह्यात या आंदोलनातून आमदार सतेज पाटील यांनी घेतलेली आक्रमक भूमिका त्यांना राजकीयदृष्ट्या फायदेशीर ठरत असल्याचे चित्र दिसू लागले आहे. आगामी गोकुळ दूध संघ निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर या आंदोलनाचा परिणाम मतदानाच्या आकडेवारीवर आणि ग्रामीण भागातील जनमतावर होण्याची शक्यता राजकीय जाणकार व्यक्त करीत आहेत.

शक्तिपीठ महामार्गासाठी हजारो एकर सुपीक जमीन संपादित होणार असल्याच्या भीतीमुळे शेतकरी सुरुवातीपासूनच आक्रमक आहेत. अनेक गावांमध्ये बैठका, मोर्चे, रास्ता रोको आणि निषेध आंदोलनांची मालिका सुरू आहे. या आंदोलनात आमदार सतेज पाटील यांनी सातत्याने सहभाग घेत सरकारवर टीकेची झोड उठवली. त्यामुळे महामार्गविरोधी भावना असलेल्या शेतकरी आणि ग्रामीण मतदारांमध्ये त्यांची प्रतिमा अधिक मजबूत झाल्याचे मानले जात आहे.

राजकीय विश्लेषकांच्या मते, हा मुद्दा केवळ विकास प्रकल्पाचा राहिलेला नसून तो ग्रामीण अस्मिता, शेतीचे संरक्षण आणि जमिनीच्या हक्कांचा प्रश्न बनला आहे. अशा वेळी आंदोलनाच्या अग्रभागी राहिलेले नेतृत्व नैसर्गिकरित्या जनतेच्या जवळ जाते. याचाच फायदा सतेज पाटील यांना मिळताना दिसत आहे.

गोकुळ निवडणुकीत ठरणार निर्णायक मुद्दा..?
गोकुळ दूध संघाची निवडणूक ही केवळ सहकार क्षेत्रातील निवडणूक नसून जिल्ह्यातील राजकीय ताकदीची चाचणी मानली जाते. गोकुळच्या मतदारांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर शेतकरी, दूध उत्पादक आणि ग्रामीण भागातील सभासदांचा समावेश आहे. याच वर्गामध्ये शक्तिपीठ महामार्गाबाबत तीव्र नाराजी असल्याने या भावना निवडणुकीतही उमटण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

गेल्या काही दिवसांत अनेक गावांमध्ये होत असलेल्या चर्चांमधून "जमीन वाचविण्यासाठी कोण उभे राहिले?" हा प्रश्न केंद्रस्थानी येताना दिसत आहे. त्यामुळे आंदोलनाच्या माध्यमातून निर्माण झालेली सहानुभूती आणि विश्वास मतदानामध्ये परिवर्तित होऊ शकतो, असे राजकीय निरीक्षकांचे मत आहे.

सत्ताधाऱ्यांसमोर नवे आव्हान....
महामार्ग प्रकल्पाला पाठिंबा देणारे आणि त्याबाबत स्पष्ट भूमिका घेणारे सत्ताधारी नेते आता बचावात्मक पवित्र्यात आल्याचे दिसत आहे. अनेक ठिकाणी शेतकऱ्यांच्या बैठकींमध्ये प्रकल्पाबाबत प्रश्नांचा भडिमार होत आहे. त्यामुळे ग्रामीण भागातील जनमत कोणत्या दिशेने झुकत आहे, याची चिंता सत्ताधारी गटांमध्ये वाढल्याची चर्चा आहे.

आंदोलनातून नेतृत्वाचा विस्तार....
शक्तिपीठ महामार्गविरोधी आंदोलनामुळे सतेज पाटील यांची प्रतिमा केवळ विरोधी पक्षनेते किंवा स्थानिक राजकीय नेते म्हणून न राहता शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांसाठी लढणारे नेतृत्व म्हणून अधिक दृढ होत असल्याचे मानले जात आहे. अनेक गावांतील आंदोलनांमध्ये त्यांना मिळणारा प्रतिसाद आणि शेतकरी संघटनांचा वाढता पाठिंबा हे त्याचेच संकेत मानले जात आहेत.

राजकीय गणित बदलण्याची चिन्हे...
गोकुळ निवडणुकीत पारंपरिक गटबाजी, सहकारातील समीकरणे आणि स्थानिक नेतृत्वाचा प्रभाव हे घटक महत्त्वाचे असतात. मात्र यंदा शक्तिपीठ महामार्गाचा मुद्दा या सर्वांवर मात करून भावनिक आणि राजकीयदृष्ट्या प्रभावी ठरू शकतो. त्यामुळे आंदोलनातून निर्माण झालेली लाट गोकुळच्या मतदान पेटीत उतरली, तर त्याचा सर्वाधिक राजकीय फायदा आमदार सतेज पाटील यांच्या गटाला होऊ शकतो, अशी चर्चा जिल्ह्याच्या राजकीय वर्तुळात रंगू लागली आहे.

आगामी काळात शक्तिपीठ महामार्गाचा प्रश्न आणि गोकुळ निवडणूक यांचे राजकारण अधिकच एकमेकांत गुंतणार असल्याचे संकेत मिळत असून, या संघर्षातून जिल्ह्याच्या राजकीय नेतृत्वाचे नवे केंद्रबिंदू ठरणार कोण, याची उत्सुकता वाढली आहे.